Tìm kiếm

Bates’s physical examination and history taking Nhận xét về bản dịch

TS.BS. Phạm Nguyên Quý
Khoa Ung thư Nội khoa
Bệnh viện Trung Ương Kyoto Miniren
Bệnh viện Đại học Kyoto
Sự tiến bộ vượt bậc của y học đương đại, với sự phổ biến của nhiều kỹ thuật tối tân đã giúp phát hiện và mô tả nhiều căn bệnh ở thời kỳ sớm hơn nhiều so với trước đây. Các kỹ thuật xét nghiệm máu có thể giúp nghi ngờ/chẩn đoán suy tim, thuyên tắc động mạch phổi, tiểu đường…ở giai đoạn không có triệu chứng. Các kỹ thuật nội soi và phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác đã giúp bác sĩ phát hiện khối ung thư ở giai đoạn sớm-cực sớm mà thăm khám lâm sàng thông thường không thể phát hiện ra. Ở một số bệnh viện tại Nhật Bản, việc đưa bệnh nhân đi chụp CT/MRI não còn cho ra chẩn đoán nhanh hơn là ngồi chờ bác sĩ thăm khám thần kinh!
Vì những lý do này, nhiều bác sĩ không còn tự tin vào kỹ năng lâm sàng của mình và không còn mạnh dạn chỉ dạy thế hệ tiếp theo về tầm quan trọng của thăm khám trên người bệnh. Ống nghe không còn là công cụ chẩn đoán tin cậy nữa và việc mang ống nghe đang dần trở thành biểu tượng lịch sử của nghề nghiệp. Không mấy bác sĩ còn dành thời gian thăm khám để mô tả chi tiết những đặc tính của tiếng tim như vị trí, cường độ, âm sắc, hướng lan,…để suy ngẫm, biện luận vì siêu âm có thể cho thấy các thông số rõ ràng, chắc chắn hơn về cấu trúc và chức năng của cơ tim.
Tuy nhiên, việc thăm khám vẫn phải được chú trọng vì những xét nghiệm cận lâm sàng và khảo sát hình ảnh không thể thay thế quan sát trực tiếp của bác sĩ. Đã có nhiều bài học đau lòng về sai lầm nghiêm trọng xảy ra trong quá trình chẩn đoán-điều trị do sự dựa dẫm/phụ thuộc quá nhiều vào máy móc hay vào người “không hề đụng tới bệnh nhân”. Tiêu chuẩn chẩn đoán những căn bệnh “kinh điển” như Viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn, Viêm khớp dạng thấp,…vẫn nhấn mạnh thông số lâm sàng cần bác sĩ thăm khám tỉ mỉ mới phát hiện được.
Trong quá trình thực hành và giảng dạy tại Nhật Bản, tôi còn nhận ra rằng đối với bệnh nhân, việc thăm khám lâm sàng là cực kỳ quan trọng vì đó là kỳ vọng của họ, và cũng là dấu hiệu cho thấy bác sĩ có quan tâm tới họ. Không chỉ giúp ích cho chẩn đoán, giúp bệnh nhân tiết kiệm chi phí y tế nhờ hạn chế xét nghiệm thừa, việc “chạm vào bệnh nhân” có giá trị an ủi, giúp người bệnh an tâm hơn rất nhiều.
Một trong những cuốn sách đã giúp tôi nhận ra những giá trị của y học lâm sàng mà đến giờ tôi vẫn còn trân quý là “Bates’s physical examination and history taking”. Đây là cuốn sách nổi tiếng, được tái bản nhiều lần và được tin dùng rộng rãi ở nhiều nơi trên thế giới. Tài liệu quý báu này cũng đã được dịch sang tiếng Nhật vào năm 2008 và đã thật sự đáp ứng mong mỏi cải thiện chất lượng giảng dạy và thực hành y khoa tại Nhật Bản trong nhiều năm qua.
Nghiền ngẫm cuốn sách này qua phiên bản tiếng Anh lẫn tiếng Nhật, tôi đã thầm ước mong sao có thêm phiên bản tiếng Việt để cùng đồng nghiệp tại Việt Nam cập nhật từ ngữ và kiến thức có tính hệ thống, đầy đủ, đúng quy chuẩn thế giới về thăm khám lâm sàng. Tôi thật sự vui mừng khi nghe TS. BS. Nguyễn Quan Vinh nói về dự án dịch sách “Bates’s physical examination and history taking” sang tiếng Việt và hân hạnh được cho xem những phiên bản đầu tiên trong quá trình soạn thảo. Nhờ nỗ lực không ngừng của hơn 40 dịch giả hợp tác xuyên lục địa, bản dịch đã ra đời với định dạng thân thiện như bản gốc, với nhiều nội dung phong phú được trình bày chuyên nghiệp, dễ hiểu với người dùng.
Tôi tin rằng cuốn sách này sẽ được chào đón tại Việt Nam và tiếp tục trở thành tài liệu “gối đầu giường” của nhiều thế hệ y bác sĩ sử dụng tiếng Việt trên toàn thế giới. Xin cảm ơn sự tận tâm của các dịch giả và của ban điều phối trong những tháng năm qua để bản dịch được chào đời với chất lượng cao trên nhiều phương diện.
Kyoto, ngày 20 tháng 8 năm 2020
Thân mời quý đồng nghiệp và các em sinh viên đọc qua chương 9, hệ tim mạch.
Dịch giả của chương này là
– Nguyễn Đình Thương
-Lê Minh Hùng
Người hiệu đính là giáo sư Đặng Vạn Phước,
Vietnam National University, school of Medicine, Sài Gòn.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *